Wysokie ciśnienie krwi: droga do udaru i zawału

Wyobraź sobie spokojną rzekę, wijącą się pomiędzy łąkami i polami zbóż. Za zakrętem wpada w wąski skalisty wąwóz i nagle jej powolny bieg zamienia się w gwałtowny, dziki nurt
 

Wyobraź sobie swoje tętnice i ich delikatne, rozgałęzione tętniczki, które się zwężają i sztywnieją – to konsekwencja małej aktywności, stresu, nadwagi oraz tłustej i słodkiej diety. Wewnątrz, wzdłuż naczyń, przepycha się krew, która niczym rzeka w wąwozie z pełną mocą uderza o ich ściany. Czy to dziwne, że może je uszkadzać i osłabiać?

W rezultacie wysokie ciśnienie może uszkodzić naczynia krwionośne w mózgu (powodując udar) lub w jamie brzusznej (powodując tętniaka aorty brzusznej). Mięsień sercowy powiększy się i osłabi, rozwinie się miażdżyca naczyń wieńcowych, wskutek czego dojdzie do zawału serca.

Wysokie ciśnienie krwi (nadciśnienie tętnicze) uważa się za największy czynnik ryzyka choroby wieńcowej, a ponieważ nadciśnienie początkowo przebiega bezobjawowo, bywa nazywane „cichym zabójcą”. Nadciśnienie tętnicze występuje w Polsce u 8 mln osób, u około połowy ludzi w wieku ponad 65 lat i jednego na czterech dorosłych w średnim wieku. Większość osób z wysokim ciśnieniem krwi – ściśle 80 proc. mężczyzn i 70 proc. kobiet – nie leczy się. Wśród tych, które są leczone, więcej niż 60 proc. ma nadciśnienie. Istnieje ok. 90-proc. prawdopodobieństwo, że u ciebie również wcześniej czy później rozwinie się nadciśnienie – bez względu na to, czy jesteś kobietą czy mężczyzną.

Choć mężczyźni poniżej 55 roku życia częściej niż kobiety cierpią na nadciśnienie, to kobiety po osiągnięciu 55 roku życia doganiają, a nawet wyprzedzają ich w tej statystyce.

W eksperymencie przeprowadzonym w 1733 r. wielebny Stephen Hales, brytyjski weterynarz i botanik, po raz pierwszy zademonstrował moc ciśnienia krwi. Przymocował on cienką mosiężną probówkę do tętnicy szyjnej konia. Jak opisywał potem, krew strzelała trzy metry ponad probówkę.

W końcu XIX w. włoski lekarz Scipione Riva-Rocci zastosował nieinwazyjny sposób mierzenia ciśnienia krwi u ludzi.
To on wynalazł sfigmomanometr – przyrząd wciąż używany przez lekarzy. Towarzystwa ubezpieczeniowe zwróciły uwagę, że wyższe ciśnienie krwi wiąże się z wcześniejszą śmiercią. W połowie lat 40. XX w. pojawiła się pierwsza zdrowa dieta niskosolna obniżająca ciśnienie krwi – proste menu, na które składały się ryż i owoce. W latach 50. wyprodukowano pierwszą grupę leków na nadciśnienie – diuretyki, wciąż najważniejsze leki przeciwnadciśnieniowe obecne na rynku.

Podstawy
Naukowcy zaczynają już rozumieć, jak współczesne tempo życia oraz geny wpływają na wysokie ciśnienie krwi.

Serce
Im ciężej pracuje, np. gdy kopiesz w ogródku, tym jest szczęśliwsze i tym zdrowszy będziesz ty sam. Chwilowy wzrost ciśnienia krwi podczas wysiłku jest normalny i zdrowy, chyba że masz zbyt wysokie ciśnienie lub miażdżycę naczyń wieńcowych. Ale nieubłagany stres, powtarzający się dzień w dzień, powoduje ciągły nacisk na naczynia i doprowadza do ich uszkodzenia.

Tętnice
Tętnice są wysłane mięśniami gładkimi, które podczas przepływu krwi kurczą się lub rozciągają. Im bardziej elastyczne są tętnice, tym mniejszy opór stawiają przepływającej krwi i tym mniejszy jest nacisk na ich ściany. Ale jeśli tętnice są zatkane przez złogi blaszki miażdżycowej, ciśnienie krwi rośnie, gdyż krew musi się przeciskać przez zwężone naczynia.

Nerki
Nerki kontrolują, jak dużo sodu jest w organizmie i ile wody zostaje we krwi (sód zatrzymuje wodę). Więcej wody oznacza więcej płynu, który musi przemieszczać się przez naczynia krwionośne, i wyższe ciśnienie krwi.

Hormony
Tak zwane hormony stresu powodują szybsze bicie serca i zwężenie tętnic, co podnosi ciśnienie krwi. Inne hormony regulują ciśnienie krwi; leki znane jako inhibitory ACE obniżają ciśnienie krwi przez kontrolę tych hormonów.

Vote it up
655
Podoba Ci się ten artykuł?Zagłosuj na niego!