7 zasad, które pomogą uratować życie

Nieprzestrzeganie ustalonej terapii zagraża życiu i kosztuje miliardy – służbę zdrowia i samych pacjentów. Co robić?
 

Co drugi chory nie leczy się tak, jak zalecili lekarze. Tylko z tego powodu w Unii Europejskiej umiera rocznie 194 tysięcy osób, a miliony leczą się bez efektu i borykają z powikłaniami. Cierpią na tym wszyscy, bo pojawiają się oporne na znane leki szczepy bakterii i wirusów, a choroby cywilizacyjne zamiast znikać, stają się plagą. Rosną wydatki i chorych, i państw – Polskę niestosowanie się do zaleceń kosztuje 6 mld zł rocznie. To tyle samo, ile NFZ wydaje co roku na podstawową opiekę zdrowotną!
Poznaj zasady, które pomogą Ci być mądrym pacjentem. Rozsądne zachowania to wkład w zdrowie całej Europy.


Zasada 1: wiedza to podstawa

Anna Przybysz, muzyk, mama Pauliny i Natalii z zespołu Sistars, od dziecka choruje na astmę. Przez 30 lat brała zapisane leki, ale każdy dzień pokonywała z ogromnym wysiłkiem. Po coraz częstszych atakach duszności do życia przywracał ją szpital. Gdy wreszcie zgodziła się iść do szkoły chorych na astmę, jej życie się odmieniło.
Gdy lekarz jasno objaśnił przyczyny i rodzaj choroby, rolę i przebieg terapii, zrozumiałam swoje błędy.

To, że nie brała leków regularnie, a nadużywanie inhalatora powodowało groźne dla życia zaburzenia rytmu serca. Nadal ma astmę, ale „oswojoną”. Śpiewa, jest trenerką wokalną, prowadzi chór gospel i uczy innych, jak ważna jest wiedza o chorobie.

– To podstawa, by osiągnąć cel terapii, czyli całkowite wyleczenie, zatrzymanie lub spowolnienie przebiegu choroby przewlekłej – mówi doktor Piotr Dąbrowiecki, twórca pierwszego w Polsce multidyscyplinarnego Centrum Edukacji w Chorobach Przewlekłych działającego od 2009 roku przy Wojskowym Instytucie Medycznym w Warszawie. – Ci, którzy kończą szkoły dla pacjentów, są dwukrotnie rzadziej hospitalizowani. Potwierdzają to światowe badania i nasze doświadczenia. Edukacja to bardzo skuteczna „tabletka”.

Skuteczna też w powszechnych dolegliwościach. Gdy wiesz, że „straszny katar” to zapewne sprawka wirusów, nie będziesz upierać się, by zdobyć antybiotyk.
Niestety, boleje profesor Waleria Hryniewicz, mikrobiolog z Narodowego Instytutu Leków, 63 proc. Polaków uważa, że antybiotyki zabijają wirusy, a 1/3 nie przestrzega zaleceń dotyczących przyjmowania tych leków.

Brak wiedzy sprawia, że także chorzy przewlekle nie leczą się zgodnie z zaleceniami.
– Nawet najlepszy lek nie będzie stosowany, jeśli pacjent nie będzie wiedział, po co ma go łykać – mówi profesor Przemysław Kardas z Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, od lat badający problem przestrzegania zaleceń terapeutycznych. – Wiem, że są lekarze niedbający, by pacjent zrozumiał istotę choroby i cel terapii. Wierzę, że to się zmieni.

Rada:
Nie tłumacz się, że lekarz jest małomówny. To Ty musisz chcieć dostać informacje. Wypytuj do skutku, zapisz się do szkoły chorych, na kursy, znajdź szkolenia. To wymaga zachodu, ale stawką jest Twoje zdrowie. Łatwiej będzie o motywację do leczenia, jeśli wiesz, co i jaką drogą masz osiągnąć.

Zasada 2: pytam, nim odstawię lek
Szacuje się, że na nadciśnienie tętnicze cierpi 11 mln Polaków. Choć to zagraża życiu, większość chorych nie robi w tej sprawie nic. Profesor Zbigniew Gaciong, kardiolog z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, mówi o „regule połówek” – połowa nie wie, że choruje; połowa tych, którzy wiedzą, zaczyna się leczyć; a z nich połowa tylko raz wykupuje leki.

Potwierdza to profesor Kardas, który ujawnia Reader’s Digest wyniki najnowszego badania ankietowego wśród polskich nadciśnieniowców.
– 45 proc. przyznaje, że „czasami” odstawia leki, gdy czuje się lepiej, natomiast prawie 32 proc. robi tak, gdy czuje się gorzej. Pozostali „czasami zapominają” wziąć lekarstwo (17 proc.) lub „czasami są niedbali w jego przyjmowaniu” (15,5 proc.).

Zapewne nie zdają sobie sprawy, że ryzykują życie. Trudno jednak zrozumieć, gdy osoby po transplantacjach organów przestają brać leki immunosupresyjne, a dobrze wiedzą, że zapobiegają one odrzuceniu przeszczepu!

– To główna przyczyna odrzucenia przeszczepów – mówi profesor Kardas.
W ubiegłorocznym badaniu agencji Pentor RI „Polskiego Pacjenta Portret Własny”, zrobionym na zlecenie Naukowej Fundacji Polfarmy, ankietowani podawali powody przerywania terapii: od kłopotów z dzieleniem tabletki, przez jej cenę, strach przed działaniami niepożądanymi, po przekonanie, że lek i tak nie pomoże. Ale niezależnie od powodu, przerywając branie leku, postępujesz nieodpowiedzialnie, ryzykujesz zdrowie i życie. A w najlepszym wypadku – opóźnienie właściwego leczenia.
Tyle że można już nie zdążyć.

Rada: Gdy dostajesz receptę, spytaj: jaki skutek ma przynieść lek, w jaki sposób i jak długo masz go brać i jakie będą skutki rezygnacji z jego przyjmowania. Zawsze nim odstawisz lek, skontaktuj się z lekarzem.

Vote it up
2257
Podoba Ci się ten artykuł?Zagłosuj na niego!