Szampan - noworoczny trunek

Na całym świecie szampan kojarzy się ze świętowaniem. Ale nie zawsze tak było. Kiedyś bąbelki oznaczały wino gorszej jakości. Wznieśmy więc toast za postęp!
 

Kilka liczb
* W jednym kieliszku szampana są średnio 2 mln bąbelków.
* Barbe-Nicole Ponsar Din Clicquot miała 27 lat, gdy w 1805 roku przejęła rodzinną wytwórnię.
* W 2009 roku otwarto 184-letniego szampana marki Perrier -Jouet.
* Korek wyskakujący z szampana może osiągnąć 60km/h.
* 168 butelek szampana z końca XVIII wieku odkryto w lipcu ub.r. we wraku na dnie Bałtyku.Wartość? Około 220 tys. zł za sztukę.

Fakty
Wina musujące pochodzą z różnych stron, ale prawdziwy szampan produkowany jest Szampanii w północno-wschodniej Francji. Tamtejsze wapienne gleby sprawiają, że szczepy, aby się ukorzenić, muszą pracować ze zdwojoną siłą. Z kolei stosunkowo chłodny klimat wydłuża czas dojrzewania owoców. Połączenie tych czynników nadaje winnym gronom większą kwasowość i w efekcie wyszukany smak wina.
Historia wina musującego sięga co najmniej 1662 roku, ale do roku 1700 bąbelki uważano za wadę napoju.
W 1668 roku mnich Dom Pérignon został szafarzem w benedyktyńskim opactwie w Hautvilliers, gdzie wynalazł sposób na znaczące poprawienie jakości szampańskiego wina: zaczął osobno przetwarzać grona z różnych winnic i dopiero mieszając je, produkował wino. W ten sposób stworzył szampana, jakiego dzisiaj znamy. Początkowo Dom Pérignon bezskutecznie usiłował pozbyć się bąbelków.
Pod koniec XIX wieku szampan stał się synonimem wina musującego, a jego bąbelki zaczęto kojarzyć ze świętowaniem – z urodzinami, ślubami, chrzczeniem statków.

Naukowo o winie z bąbelkami
Miażdżenie winogron sprawia, że drożdże występujące naturalnie na skórce owoców i w powietrzu wchodzą w kontakt z cukrami zawartymi w soku. To fermentacja, podczas której cukier zamienia się w alkohol i CO2. Jeśli odprowadzimy gaz, otrzymamy wino niegazowane; jeśli nie – powstanie wino musujące.
Po co najmniej 15 miesiącach dojrzewania następuje końcowy etap produkcji szampana: dégorgement, czyli usunięcie drożdżowego osadu. Butelki odwraca się do góry dnem, szyjki zanurza w roztworze solankowym o temperaturze -20°C. W szyjkach tworzy się wtedy lodowy czopek z osadami. Po ponownym odwróceniu butelek między niezmrożonym winem a lodowym czopkiem powstaje poduszka powietrzna. Wraz z odkorkowaniem butelki wyskakuje czopek z drożdżowym osadem. Butelki dopełnia się tzw. liqueur d’expédition, czyli mieszanką cukru z trzciny cukrowej i starego wina.

Ważne daty
* W 79 r. n.e., kiedy wybuch Wezuwiusza zniszczył rzymskie winnice, cesarz Domicjan nakazał, by w Galii uprawy zbóż zastąpić winoroślą.
* W 496 r. po raz pierwszy pojawia się zapis o szampanie (czerwonym cienkuszu) przy okazji chrztu króla Franków Klodwiga w katedrze w Reims w Boże Narodzenie.
* W 1662 r., 6 lat przed zaistnieniem Dom Pérignon w Szampanii, wzmianka o winie musującym pojawia się po angielsku (17 XII Christopher Merrett przedstawia Towarzystwu Królewskiemu dokument o produkcji).
* W 1743 r. powstaje Moët et Chandon, jedna z największych firm handlujących szampanem. 
* W 1805 r. Barbe-Nicole Ponsar din Clicquot po śmier ci męża przejmuje kierownictwo wytwórnią szampana. 27-letnia Veuve Clicquot (Wdowa Clicquot) doskonale sprawdza się jako businesswoman.
* W 1863 r. Moët et Chandon produkuje pierwszą na świecie „markę” szampana pod nazwą Brut impérial, by uczcić pamięć Napoleona. 
* W 1867 r. angielski aktor rewiowy George Leybourne pisze piosenkę zatytułowaną Champagne Charlie, która staje się wielkim przebojem, przede wszystkim wśród słuchaczy, którzy nigdy szampana nie pili. Piosenka powstała z myślą o marce Moët, ale szybko przejmuje ją kupiec Champagne Charles Heidsieck do reklamowania swojej marki.
* W 1936 r. Moët wprowadza na rynek markę Dom Pérignon, pierwszą na świecie cuvée de prestige champagne (tzn. szampana produkowanego z najlepszych gron).
* W 1909 r. Szampania sprzedaje na cały świat około 39 milionów butelek rocznie. W 2007 jest ich 329 milionów.
* W 2009 r., po wielkim kryzysie finansowym, sprzedaż spada do 293 milionów butelek rocznie. Prognozy mówią, że wkrótce, zwłaszcza w Azji, popyt przewyższy podaż.

Jak otwierać szampana?
Aby otworzyć szampana, nie wybijając przy tym nikomu oka, odwiń folię i obejmując korek palcami (ewentualnie przez szmatkę), zdejmij drucianą plecionkę (muselet). Następnie mocno trzymając korek, powoli kręć butelką, nie korkiem. W ten sposób uwolnisz korek, nie roniąc nic z cennego płynu. 
W wielu hollywoodzkich filmach pije się szampana w płaskich kieliszkach, ale wysoki i wąski kieliszek pozwala lepiej rozkoszować się bąbelkami i aromatem wina. 

Szampański słowniczek

Wino bezrocznikowe 80-90% szampanów na rynku to bezrocznikowe mieszanki różnych win z danego roku i z innych zbiorów.

Wino rocznikowe wytwarzane jest z owoców zebranych w jednym sezonie i rok podaje się na etykiecie. W latach, w których jakość gron nie jest wystarczająco dobra, nie produkuje się wina rocznikowego.

Blanc de blancs wytwarzane jest wyłącznie z białego szczepu chardonnay, bez dodatku czerwonych winogron pinot.

Brut przed drugą fermentacją dodaje się mniej cukru. Extra brut i brut zéro są najbardziej wytrawne.

Vote it up
600
Podoba Ci się ten artykuł?Zagłosuj na niego!