Radość Wielkiej Nocy

Ludzie tworzą symbole z potrzeby wyrażenia najgłębszych uczuć w świątecznych kształtach i kolorach. Potrzeba nam wzniosłości, budowania tradycji, zwolnienia tempa życia, ucieczki od stresującej codzienności

Ludzie tworzą symbole z potrzeby wyrażenia najgłębszych uczuć w świątecznych kształtach i kolorach. Potrzeba nam wzniosłości, budowania tradycji, zwolnienia tempa życia, ucieczki od stresującej codzienności. Z drugiej strony jest w tym duch chrześcijańskiej Wielkanocy związanej ze zmartwychwstaniem Chrystusa Zbawiciela.

W rzeczywistości Wielkanoc ma korzenie w zapożyczonych tradycjach. Nasze świętowanie czerpie z różnych epok, kultur i religii. Łączy je jedno: powitanie wiosny. Nowy cykl zgodnego z naturą wzrostu i kwitnienia oraz połączone z tym uczucie lekkości bytu w każdym znaczeniu tego słowa. Stąd symbole jak baranek i jajka, gałązki leszczyny, bazie i ogniska wielkanocne.

Wielkanoc ma starożytne korzenie nadal wyznaczające dokładną datę święta. Winowajcą jest dobrze nam znany blady wędrowiec nocnego nieba – Księżyc. Utkana ze srebra i wieczności rzymska Luna była czczona jako tajemnicza bogini płodności. Nim zsynchronizowaliśmy nasze odmierzanie czasu ze Słońcem, ziemski kalendarz podlegał Księżycowi. Rok składał się z trzynastu księżyców, odpowiadając naturalnemu rytmowi, który do dziś kontroluje cykl menstruacyjny i okres ciąży u kobiet. Od czasu wprowadzenia kalendarza słonecznego musimy sobie radzić z miesiącami o różnej liczbie dni i z rokiem przestępnym. Ale słowo „miesiąc” wciąż przypomina o Księżycu zwanym też miesiącem, a zbieżność jest widoczna w wielu językach świata. Tylko liczba 13 jest powszechnie odrzucana jako przynosząca nieszczęście.

Księżyc jednak nadal ma swoją moc. Jego położenie wyznacza początek Ramadanu – okresu islamskiego postu, żydowskiego święta Paschy i chrześcijańskiej Wielkanocy. Pascha przypada na pierwszą wiosenną pełnię Księżyca, a Wielkanoc jest obchodzona w pierwszą niedzielę po pełni. Daty obu świąt wypadają między 22 marca a 25 kwietnia, w obrębie tych 35 dni. Tak postanowił Kościół rzymskokatolicki na Soborze Nicejskim w 325 roku po długich rozważaniach na temat żydowskiego znaczenia tej daty i wagi Wielkanocy. Daty Wniebowstąpienia i Zesłania Ducha Świętego oraz następujących po nich świąt też wyznacza „wczesna” albo „późna” Wielkanoc.

Żydowska Pascha była pierwotnie pasterskim świętem wiosny, następnie przekształciła się w święto związane z wyjściem z Egiptu. Pamiętajcie o dniu tym, gdyście wyszli z Egiptu, z domu niewoli (Księga Wyjścia 13:3). Ofiara z baranka w dzień poprzedzający Paschę nabrała religijnego znaczenia, podobnie jak symbolika wielkanocnego baranka. Chrześcijańska Wielkanoc kładzie nacisk na cierpienie i śmierć. Chrystus umarł za ludzkość! Lecz jego śmierć ostatecznie prowadzi do wyzwolenia poprzez zmartwychwstanie, które niesie obietnicę: wszystko się odradza. Światło zbawienia jest centralnym elementem czuwania podczas obchodów katolickiej Wielkanocy, symbolicznie niesione w postaci zapalonej świecy z ciemnego zakątka kościoła.

Przyjaciel Grek zaprosił mnie na Wielkanoc w obrządku greckokatolickim obchodzoną tydzień po katolickiej. Wywierające ogromne wrażenie uroczystości odbywają się w kościele i poza jego murami. W Wielki Piątek wystawia się w kościele figurę Chrystusa. Kobiety dekorują kwiatami ustawione na specjalnych katafalkach otwarte trumny. Wieczorem figury noszone są w procesji po całej wiosce w asyście kapłanów z pochodniami i wiernych.

W sobotni wieczór Grecy zaprosili mnie na uroczysty posiłek, w trakcie którego o północy obwieszcza się nadejście święta. Kiedy nadeszła pora, gospodarz zabrał głos i powitano z wielką radością Wielkanoc. Wzniesiono toast za lepsze dni, po czym przy dźwiękach muzyki trwała uczta przy bogato zastawionych długich stołach. Nazajutrz poszłam na jedno z tych niekończących się nabożeństw greckokatolickich, w trakcie których wierni mogą wchodzić i wychodzić. Odświętnie ubrany wielopokoleniowy tłum na placu przed kościołem w atmosferze radości wymieniał się świątecznymi życzeniami.

Życzenia bożonarodzeniowe mają w sobie więcej powagi. Wielkanoc w swej istocie jest świętem radości. Jako dziecko wychowane w rodzinie rzymskokatolickiej głęboko przeżywałam 40-dniowy post, którego zwieńczeniem były Wielki Czwartek oraz Wielki Piątek. Tragiczne zdarzenia z przeszłości, tamto cierpienie i męka, miały ostatecznie prawdziwie szczęśliwy finał i przynosiły nam zbawienie. Zbawienie w sobotnie południe głosiły bijące kościelne dzwony obwieszczające koniec Wielkiego Postu.

A potem nadchodziła Wielkanoc, radość, lżejsze ubrania, wielkanocny stół, wykluwające się kurczątka, wszechogarniający nastrój nadziei. Po długiej zimie z ulgą witało się dłuższy dzień, świergot ptaków, widok owiec na łąkach i żonkili falujących na wietrze.

W naszym zindywidualizowanym społeczeństwie religijne znaczenie Wielkanocy zapewne zeszło z centrum uwagi. Z drugiej strony do pradawnego wzoru wplatamy nowe wątki. Przetrwała przedchrześcijańska symbolika Wielkanocy. Jest to nadal święto odradzania się natury, święto płodności, urodzaju i światła. Czas wyciągnąć żaglówki, zaczyna się sezon tenisa, krzewy wkrótce pokryją się kwiatami. Czujemy przypływ energii w oczekiwaniu długich, letnich wieczorów, można wreszcie zrzucić z siebie ciężkie zimowe ubranie. To czuli nasi praprzodkowie i my czujemy podobnie w roku 2011.

Podtrzymujemy dawne tradycje związane z wiosną: malujemy jajka, otaczamy się żółtymi barwami (kolor żółtka i wiosennych kwiatów), cieszymy się koszyczkami przypominającymi ptasie gniazda, czekoladkami w kształcie jajek, jemy baranki.

Najbardziej jednak uderza mnie, że Wielkanoc obrazuje to, co trzy wielkie religie świata mają ze sobą wspólnego: swój początek na Wschodzie, postacie Mojżesza, Abrahama i Izaaka, archanioła Gabriela, wielkich proroków – no i, naturalnie, Księżyc. Luna w dalszym ciągu wyznacza datę islamskiego „święta cukru” jako koniec okresu postu. I co roku niestrudzenie wskazuje rabinom datę Paschy, a księżom i pastorom datę Wielkanocy. Świat może się tylko poddać jej woli.

Vote it up
554
Podoba Ci się ten artykuł?Zagłosuj na niego!